16 Kasım'dan Sonra Fon Yatırımcısı: Hangi Hukuki Yollar Açık?
SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli tasfiye kararlarına karşı iptal davası için 60 günlük süre 16 Kasım Pazartesi doldu. Son günlerde en çok sorulan soru şu: "16 Kasım geçti, başvuruda bulunmayanlar ne yapacak?" Daha önce fon krizinde yatırımcının yol haritasını ve 7596 sayılı Kanun'u ele almıştık. Bu yazıda 16 Kasım'dan sonra açık kalan yolları beş soruda özetliyoruz.
1. 17 Eylül kararlarına karşı dava hakkı tamamen kapandı mı?
Kararlara karşı doğrudan dava açma süresi doldu (İYUK m.7, 8). Ancak iki durum var:
- 16 Kasım'dan önce SPK'ya İYUK m.11 başvurusu yapanlar. Bu başvuru süreyi durdurur. SPK reddederse ya da 30 gün içinde cevap vermezse, başvuruya kadar geçen süre hesaba katılarak kalan sürede dava açılır; yeni 60 gün başlamaz. SPK 30 gün dolmadan açıkça reddederse kalan süre ret yazısının tebliğinden işler; dolayısıyla tebligat her gün takip edilerek ve kalan süre hesabı dikkatli bir şekilde yapılarak iptal davası açılabilir.
- Kararların kişiye uygulanması. Kanun, ilanı gereken düzenleyici işlemlerin uygulanması üzerine ilgilinin düzenleyici işleme, uygulama işlemine ya da ikisine birden dava açabileceğini söylüyor (İYUK m.7/4). SPK'nın tasfiye kararlarının bu anlamda düzenleyici işlem sayılıp sayılmayacağı tartışmalı; bu imkân her dosyada uygulama işleminin tarihine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
2. 76/1903 sayılı karar için süre ne zaman doluyor?
SPK'nın 27 Ekim 2026 tarihli 76/1903 sayılı kararı (2026/76 sayılı bülten) ayrı bir işlemdir ve kendi süresi vardır. 60. gün 26 Aralık Cumartesi'ye denk geldiği için iptal davasında son gün 28 Aralık 2026 Pazartesi (İYUK m.8/2). Karar, belirli fonlar için ara ödeme ve ödeme sırasını düzenliyor; her fonu kapsamıyor. Önce yatırım yaptığınız fonun kararın kapsamında olup olmadığına bakılmalıdır.
3. PBLK'da kalan yatırımcının durumu ne?
17 Eylül ve öncesinde TEFAS'a satış talimatı verdiği halde, fonun temerrüdü ya da fiyat açıklanmaması yüzünden işlemi gerçekleşmeyen ve payları bloke edilen yatırımcılar, 7596 sayılı Kanun'a göre "fon pay sahibi" sıfatıyla tasfiye hükümlerine tabi (m.3/5). Yani bu kişiler satış bedelinin alacaklısı olarak değil, diğer pay sahipleriyle birlikte tasfiyeden pay alacak kişi olarak görülüyor.
Buna karşı ileri sürülebilecek başlıca argüman takas kesinliğidir. Sermaye Piyasası Kanunu'na göre sermaye piyasası araçlarının takas talimat ve işlemleri ile ödeme işlemleri, takas kuruluşu üyelerinin faaliyetlerinin durdurulması ve tasfiye işlemlerine başlanması halinde dahi geri alınamaz ve iptal edilemez (SPKn m.79/1). Bu hükmün fon tasfiyesini ve TEFAS'ta verilen talimatları kapsayıp kapsamadığı, davanın asıl tartışma konularından biri olacak.
İzlenecek yol: Önce SPK'ya yazılı başvurup PBLK kaydının alacak olarak tanınması istenir. SPK reddederse ya da 30 gün içinde cevap vermezse, 60 gün içinde dava açılır (İYUK m.10). Başvuru için kanunda ayrı bir süre yok, ama gecikmemeli. Başvurunun 17 Eylül kararlarına karşı dolmuş süreyi canlandırma girişimi sayılmaması için talep, kaydın alacak olarak tanınması olarak ayrıca ve açıkça yazılmalıdır.
PBLK'da kalan yatırımcı için 4. sorudaki tazminat yolu da açıktır; iki yol birlikte yürütülebilir.
4. SPK'dan tazminat istenebilir mi?
SPK'nın gözetim ve denetim görevini zamanında ve gereği gibi yapmadığı ileri sürülerek tam yargı davası açılabilir. Bunun için önce SPK'ya yazılı başvuru zorunlu; eylemin ve zararın öğrenilmesinden itibaren 1 yıl, her halde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde.
SPK talebi reddederse ya da 30 gün içinde cevap vermezse, dava süresi içinde dava açılır (İYUK m.13). İhtiyatlı hesapta bu bir yıl, fonların işleme kapatıldığı 17 Eylül 2026'dan başlatılmalı.
İptal ve tazminat yolları birbirinin alternatifi değil; birlikte yürüyebilir. Aynı zarar için iki kez ödeme de olmaz; kanun, nihai ödemede diğer hukuki yollardan yapılan ödemelerin mahsup edileceğini söylüyor (7596 s. Kanun m.4/5).
5. Takasbank'a, saklayıcıya ya da bankaya dava açılmalı mı?
Her kurumun sorumluluğu ayrı değerlendirilir. Kusuruna dair somut bir illiyet bağı bulunmayan kuruma dava açmak, zaman kaybı ve yargılama gideri riski taşır. Bankada size fonu öneren kişinin yetkisi ve imzaladığınız formlar ise önceki yazımızda anlattığımız gibi ayrı bir sorumluluk alanıdır.
Kısaca
- 76/1903 sayılı kararın kapsadığı fonlar için son gün 28 Aralık 2026.
- PBLK için önce İYUK m.10 uyarınca SPK'ya başvuru; ret ya da 30 gün cevapsızlıktan sonra 60 gün içinde dava.
- SPK'ya karşı tazminat yani tam yargı davası için önce İYUK m.13 uyarınca yazılı başvuru; süre 1 yıl, ihtiyatlı hesapta 17 Eylül 2026'dan.
- CİMER başvurusu, şikâyet ya da ihtarnamenin SPK'ya yapılacak başvurunun yerine geçtiğine güvenilmesin; başvuru SPK'ya yazılı yapılır ve talep açıkça yazılmalıdır. Başvuruların iadeli taahhütlü posta ile de gönderilmesi mümkün olmakla birlikte, evrakın içeriğinin ispatı bakımından doğabilecek sorunların önüne geçilmesi adına Ankara'daki SPK merkezine veya İstanbul Temsilciliğine fiziken sunulmasını tavsiye ediyoruz.
Bu yazı genel bilgi içindir; her dosyanın tarihi ve yolu ayrıca hesaplanmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, somut bir dosya için hukuki görüş yerine geçmez.